Header Ads

'Tarihçilerin kutbu' Halil İnalcık 100 yaşında

zaman/odatv

İlber Ortaylı şöyle diyor:

“O bize talebesi olarak bakıyor, biz de ona hoca olarak bakmaktan başka şey düşünemeyiz. Bilgisi açısından zaten bizim aramızda hocanın lakabı; Şeyhü'l-müverrihîn (tarihçilerin şeyhi)…”

Tarihçilerin şeyhi, yani Halil İnalcık... Bugün onun doğum günü, bir asrı geride bırakan büyük çınar 100 yaşına girdi.

Dünyaca ünlü Tarihçi Profesör Halil İnalcık, CNN Türk'te Mirgün Cabas'ın Her Şey  programına katılarak çalışmalarını anlattı. 100 yaşına gelen İnalcık, "Neşredilmek üzere 6-7 kitabım var" dedi.

Hala Bilkent Üniversitesinde akademik çalışmalara devam eden İnalcık, Osmanlı tarihinin yanlış öğretildiğini belirterek, 15 yaşından sonra araştırmacı olmak istediğini anlattı. Osmanlı tarihini ve belgelerini okumak için mutlaka Osmanlıca, Farsça ve Arapça bilinmesi gerektiğini belirten İnalcık, Tanzimat sonrasında Osmanlı belgeleri üzerindeki yayın yasağının kaldırılmasıyla Türk tarihçilerin Batı tarihçilerine büyük üstünlük sağladığını da aktardı.

İnalcık, akademik araştırmalarına devam ettiğini belirtirken, "Neşredilmek üzere bekleyen 6-7 kitap editörlere gönderilmiştir. Benim elimden çıkmıştır. Fakat itiraf etmeliyim ki bu yaştan sonra pek çalışamıyorum" ifadelerini kullandı.

Yaşamı

7 Eylül 1916'da, Kadıköy Kızıltoprak'ta bir köşkte, kalabalık bir ailede dünyaya geliyor İnalcık. Tam bir İstanbul sevdalısı olarak yetiştiriyor onu babası Kırım göçmenlerinden Seyit Osman Nuri Bey. Surlarda geziyor, müzelere gidiyor, Osmanlı'nın son dönemine, meraklı bir çocuğun gözlerinden bakıyor. Tarih sevgisi de işte bu dönemlerde yeşeriyor içinde.

Daha sonra ilk tahsiline Cumhuriyet'in kuruluş yılında, 1923'te Ankara Gazi Mektebi'nde başlıyor. Ortaöğretimine bir yıl Sivas Muallim Mektebi'nde devam edip, 1931'de Ankara'da tamamlıyor. Lise eğitimini ise o dönemin en iyi okullarından biri olan Balıkesir Necati Bey Muallim Mektebi'nde alıyor. O dönemlerin deyişiyle yüksek tahsiline yine Ankara'da, 1935'te Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi'nde başlıyor. 1940'ta mezun olan İnalcık, Timur üzerine hazırladığı bir seminerle Fuad Köprülü'nün dikkatini çeker ve bir akademisyen olarak yükselişi o günlerde başlar. Köprülü'nün takdir ve tavsiyesiyle 30 Nisan 1940'ta mezun olduğu fakültede Yeni Çağ Kürsüsü'ne ilmî yardımcı tayin edilir.

İnalcık'ın akademideki konumu ve önemi malum. Dünya çapında bir tarihçi o. Dünyanın her yerinden üniversiteler ona fahri doktora unvanları verdi, kitaplarını derslerde okuttu, hatta Cambridge Uluslararası Biyografi Merkezi Halil İnalcık'ı dünyada sosyal bilimler alanında sayılı 2000 bilim adamı arasında gösterdi. Amerikalı ünlü sosyal bilimci Immanuel Wallerstein'dan dinleyelim: “Onu dar anlamda bir ‘tarihçi' olarak düşünmek elbette yetersiz kalır. Bizzat tarih disiplinine şekil vermiş, kendi metodolojisini ve bilgi birikimini tarihçilik mesleğine kazandırmış bir kişi olarak İnalcık, bilim çevrelerinin üzerinde uzlaştığı seçkin bir isimdir... Yeni kuşak tarihçiler, Akdeniz, Osmanlı ve Balkan tarihi üzerindeki birçok yanlışın tashih edilmesini ona borçludur.”

Hiç yorum yok

Blogger tarafından desteklenmektedir.