Header Ads

Mülteci göçünün gizli Hıristiyanları: 72 Ermeni Yozgat’ta tutunmaya çalışıyor

Rifat Başaran/Hürriyet ve Vartan Estukyan/Agos

Irak ve Suriye’deki çatışmalardan, IŞİD gibi terör örgütlerinin baskılarından kaçarak Türkiye’ye sığınan binlerce Hıristiyan mülteci, Yozgat, Aksaray, Çorum, Amasya, Kırşehir, Erzurum, Afyon gibi Anadolu kentlerinde kimliklerini gizleyerek yaşam mücadelesi veriyor. İş bulamayan, çocuklarını okula gönderemeyen mültecilerin tek isteği güvenli bir gelecek kurmak. Türkiye’ye geldikten sonra ABD, Kanada ve Avusturya’ya geçmek için Birleşmiş Milletler’e başvuran mülteciler, 2023 tarihine kadar zorunlu ikâmete tabi tutuldu. Hıristiyan mülteciler arasında 100 yıl önce tehcirle Anadolu’dan ayrılan Ermenilerin torunları da var.

Yozgat’ta bir apartman dairesindeyiz. Bir köşede Noel için süslenmiş çam ağacı var, duvarda Meryen Ana panosu asılı. Ailenin büyükleri salona oturmuş, küçüklerse bir köşede oyuna dalmış. Bir yıl önce Irak’tan kaçarak Türkiye’ye sığınan Anonis Alis Salciyan ve ailesi burada yaşıyor. 20 aileyle birlikte kaçarak Türkiye’ye geldiklerini anlatan Salciyan, şöyle konuşuyor: “Orada çok fazla baskı görmeye başlamıştık. Eşim kuyumcuydu. İşini bıraktı. Ancak burada iş bulamıyor. Ailem Van, eşimin ailesi Antep kökenli. Avrupa’da akrabalarımız var. Onların gönderdiği yardımla yaşıyoruz. Çocuklarımız Türkçe bilmediği için okula gidemiyor, sadece mülteci Ermeni çocuklarıyla görüşebiliyorlar. Komşularımız var ancak bizi Müslüman biliyor.”

IŞİD tehdidinden kaçıp Yozgat’a gelen Ermenilerin hikâyelerini Agos muhabiri Vartan Estukyan da dinledi. Agos'tan..

Hıristiyan’a iş yok 

Şant Garabedyan, 23

İki aydır Yozgat’tayım, eşim ise bir yıldır burada. Eşimin ailesiyle birlikte toplam sekiz kişi, aynı evde kalıyoruz. Benim ailem ise Bağdat’ta, buraya gelmeye güçleri yok. İki ay önce evlenmek için geldim buraya. Böyle yaşamak çok zor. Hıristiyan olduğumu söyleyince kimse iş vermiyor. Eşim Keldani ve haç takamıyor korkusundan.

‘Boynumda haç görünce tükürdü’
Alis Şalcıyan

Bir yıldır buradayız. Bağdat’tayken, IŞİD Irak’a girince korktuk ve kenti terk ettik. İki ve üç yaşlarında iki çocuğum var. Annem, kardeşlerim, teyzem, amcam hepsi Los Angeles’ta, biz de onların yanına gitmek istiyoruz. Birleşmiş Milletler’e göç etmek için başvurduk, herkese bir yıl sonrasına randevu verirken, bize 2022’ye randevu verdiler. Yedi yıl burada beklemek zorundayız. Burada bizi pek sevmiyorlar, zor şartlar altında yaşıyoruz. Bir gün yolda yürürken farkında değildim, boynumda haç varmış. Yoldan geçen biri gözlerime bakarak yere tükürdü. O gün bugündür haçımı çıkardım, evde saklıyorum. Yeni yıldan umutluyum, 2016’da yola çıkacağız, buradan gideceğiz.,

Kışın iş yok
Nıver Kurken Sarkisyan

16 Mart 2015’te geldik Yozgat’a. Kardeşimle birlikte yaşıyoruz. Ailem Irak’ta kaldı, bir abim ise beş yıldır Kanada’da yaşıyor. Onun yanına gtmek istiyoruz. Birlikte kaldığım abim, yazın çalıştı; ancak kışın burada iş yok, iş arıyorum.

14 farklı doktora gittik
Linda Markaryan, 38

Beş aydır buradayız. Kızımın küçüklükten beri bir sağlık sorunu var. Yaşanan bir olay sonrası şok geçirdi ve dilsiz kaldı. Burada 14 farklı doktora gittik, hepsi de bir şeyi yok dediler. Eşimin kız kardeşi İngiltere’de, abisi ise Almanya’da. Bir abisi de ABD’de yaşıyor, ancak onunla ilişki halinde değiller. Şu an için İngiltere’ye, eşimin kız kardeşinin yanına gitmek istiyoruz. 2022’ye randevu verdiler, o tarihe kadar burada ne yapacağız?

‘IŞİD’liler tehdit etti’
Mokhlis Bahman Yousif Namo

Irak’ta Hıristiyanların yoğun olduğu bir bölge olan Barthla’da büyük bir atölyem vardı. Orada tanınan bir marangozdum. Bir gün IŞİD’liler dükkânımı bastılar ve beni tehdit ettiler. Ailemin bir kısmı ABD’de. Bu durumu onlara anlatınca, bana Irak’tan kaçmam gerektiğini, kendilerinin bana maddi anlamda yardımda bulunacaklarını söylediler. Ben de eşim ve çocuklarımı alıp hem dükkân, hem de iki evimi bırakarak Yozgat’a geldim.

‘300 TL ilaç parası veriyoruz’
Sona Avedis

Bir yıl üç aydır Yozgat’tayız. Kocamın sol tarafı felç, hareket edemiyor. Burası çok soğuk olduğu için ayakları çok kötü durumda, kan gitmiyor. Doktor, bacağının kesilmesi gerektiğini söyledi. Sonra damardan kan verdiler, şimdi daha iyi durumda. Havalar çok soğuk, o yüzden yürütemiyorum da, kan gitmiyor. İki kere hastaneye gittik, bir sürü ilaç verdiler. Biz çok pahalı olduğu için doğalgazı açmıyorken, sekiz aydır ayda 300 lira ilaç parası veriyoruz. Küçük bir ısıtıcımız var, onunla ısınmaya çalışıyoruz. Kızım ABD’de yaşıyor, onun yanına göç etmek istiyoruz. Şu an için tek isteğimiz bu.

‘Aileni öldürürüz’ tehdidi
Lusin Sarkisyan

Bir yıl yedi aydır buradayız. İltica başvurusu için 2018’e randevu verdiler. O zamana kadar ne yapacağız bilmiyorum. Üç kızım var, hepsi ABD’de. Biz de tabii ki onların yanına gitmek istiyoruz. Şu an burada oğlum ve eşimle birlikteyiz. Oğlum Irak’ta eğitimini tamamladıktan sonra, dokuz ay ABD’lilerle çalıştı. Sonra bir gün IŞİD militanları oğlumu tehdit ettiler, “Eğer ABD’lilerle çalışmaya devam edersen aileni öldürürüz” dediler. Biz de daha fazla duramadık, kaçtık.

12 çocuğa İngilizce ders
Lena Nalbandyan

Kocam ve iki çocuğumla birlikte, bir yıl bir aydır Yozgat’tayız. Abim Avustralya’da yaşıyor, biz de onun yanına göç etmek için uğraşıyoruz. İltica için randevu talep ettik, 2022’ye verdiler. Yedi yıl. Yedi yıl boyunca biz burada ne yaparız, ne ederiz? Şimdilik buradaki Keldani çocuklara İngilizce ders veriyorum. 12 öğrencim var.

‘Hıristiyan evi’ fişlemesi
Ğazar Setrakyan

IŞİD’in Irak’a girdiği gece, biz Bağdat’ı terk ettik. Önce Hıristiyanların yoğun olduğu bir kente gittik, orada iki hafta kaldıktan sonra da kamyonlara atlayıp ülkeden kaçıp Yozgat’a geldik. Burada bir tanıdığımız vardı, onun yönlendirmesiyle bu şehirdeyiz. Buraya gelirken annemin rahatsızlığını fark ettik. Doktora gittiğimizde, Irak’ta yaşadığı korkunun hastalığına sebep olduğunu söyledi. Şu an ilaç alabiliyoruz, ama bir süre sonra ilacın ücretini nasıl vereceğimizi bilemiyoruz. IŞİD’liler Bağdat’a geldiklerinde, evimizin kapısına “Hıristiyan evi” yazmışlar. Orada kalmamız mümkün değildi. Üç dükkân ve evimizi bırakarak yaşadığımız ülkeyi terk etmek zorunda kaldık.


Selina Doğan: 100 yıl önce yaşananları anımsattı

Kendisi de Ermeni olan CHP Mülteci ve Sığınmacıların Sorunlarını Araştırma Komisyonu üyesi, milletvekili Selina Doğan, Ermeni Patrikhanesi Ruhani Meclis Üyesi Dırtad Uzunyan’la birlikte Yozgat’taki 19 aileyi ziyaret etti.

CHP İstanbul Milletvekili Selina Doğan, görüşme sonrası Agos’a değerlendirmelerde bulundu. Doğan şunları söyledi:

“Parti içerisinde mültecilerin sorunlarını araştırmak üzere bir komisyon kurduk. Daha önce bu konuda çalışan STK’larla bir araya geldik. İlgililerle konuştuğumuzda, bize Türkiye’deki gayrimüslim mültecilerin durumundan söz etmişlerdi. Komisyon olarak hazırlayacağımız raporda, Yozgat’ta olanlarla ilgili bilgi olsun istedim. Patrikhane’yle hep irtibat halindeydik, Yozgat’taki ailelerden de bu şekilde haberdar olduk ve ziyaret ettik. Mülteci olmaktan kaynaklanan iş bulamamak, okula gidememek, sosyalleşememek dışında, Yozgat’ta Hırstiyan olmalarından ötürü ayrı bir ayrımcılığa maruz kalıyorlar. Bu yüzden dışarıda Iraklı olduklarını söylüyorlar. Mülteci sayısının artmasıyla birlikte, Birleşmiş Milletler’e bulunulan randevu taleplerinin çok uzak tarihlere atılması, gözlemlediğimiz en büyük sorundu. Patrikhane’yle Ermeni mülteciler arasında bir bağ olmadığını gözlemledik. Bazı bölgelerde Hıristiyan mülteciler dinî merasimlerini yerine getirebiliyorlar; ama özellikle İç Anadolu’da Hıristiyan mülteciler dinî ibadetlerini yapmakta sorunlar yaşıyorlar. Raporda tüm bunları değerlendireceğiz. Bu ziyaret çok anlamlıydı. Küçük bir kızın yaşadığı korkudan ötürü konuşma zorluğu yaşadığını öğrendik. Bu olay, 100 yıl önce aynı topraklarda yaşanılanları anımsattı. AB’nin vaat ettiği paranın doğru kullanılıp kullanılmadığının da CHP olarak takipçisi olacağız. Biz, ‘göç ve entegrasyon bakanlığı’ kurulmasını talep ediyoruz, çünkü şu an mültecilerle ilgilenen makamlar, mevcut durumu idare edemiyorlar.”

Uzunyan “Nerelerde Ermeni mülteci var bilmiyoruz. Şimdilik sadece Yozgat’ı biliyoruz. Bize ulaşmaları lazım” diye konuştu. İstanbul Süryani Kadim Vakfı Başkan Yardımcısı Kenan Gürdal ise İstanbul’a gönderilirlerse mültecilerin bakımlarını üstleneceklerini söyledi.

100 yıl önce ataları tehcirle Anadolu’dan ayrılmak zorunda kalan Ermeniler, savaş ve IŞİD gibi tehditlerden kaçarak Anadolu’da yeni bir yaşam kurmaya çalışıyor. Ermeni mültecilerin Türkiye’de olduğu bilgisine yeni ulaşıldı. Şimdilik sadece Yozgat’taki mülteci ailelerin varlığı biliniyor.

Hiç yorum yok

Blogger tarafından desteklenmektedir.